Thép Bản Mã

 Thép bản mã là một trong những loại phụ kiện có vai trò quan trọng trong các hệ thống kết cấu thép. Phải nói được ứng dụng nhiều nhất vẫn là nhà thép tiền chế, công trình giao thông, sản xuất cơ khí công nghiệp. Giúp gia cố tăng cường có kết cấu chịu lực, đảm bảo an định cho kết cấu thép.

Thép bản mã là gì ? 

Thép bản mã có tên quốc tế là gusset plate là một tấm thép phẳng được cắt và gia công theo các chiều dài, chiều rộng khác nhau ví dụ như hình vuông, chữ nhật, tam giác, tứ giác hoặc theo bất kỳ hình dạng nào mà dự án cần. Đảm bảo tuân thủ khổ nhỏ hơn những tấm thép mới được nhập khẩu.

Thông số kỹ thuật thép bản mã

Phân loại thép bản mã theo hình dạng

Khi phân loại bản mã thép giúp chúng ta có thể dễ dàng lựa chọn cho các vị trí liên kết, khả năng chịu lực và tăng tính thẩm mỹ cho công trình. Nói chung là để phù hợp nhất bao gồm kinh tế và thời gian gia công, dưới đây là những hình dạng thông dụng nhất trên thị trường.

1. Bản mã có hình dạng đơn giản (phổ biến nhất)

Thông dụng nhất vẫn là bản mã hình vuông và chữ nhật. Thông thường đối với những tấm nhỏ số lượng lớn được cắt bằng máy laser CNC, còn với tấm lớn được cắt bằng máy thủy lực.

- Bản mã vuông, chữ nhật sử dụng nhiều nhất để sản xuất chân cột, bản mã đầu cọc bê tông khi đóng xuống nền đất hoặc các liên kết những thanh giằng vuông góc với nhau.

- Bản mã hình tam giác : Sử dụng chủ yếu trong các hệ giằng kèo hoặc kết cấu kèo mái (Truss), nơi có các thanh thép giao nhau tạo thành góc nhọn.

- Bản mã hình thang là sản phẩm sử dụng trnog các liên kết xiên, nơi các thanh dàn hội tụ tại một điểm không vuông góc, giúp tối ưuu diện tích thép mà vẫn đảm bảo đủ khối lượng đường hàn kết cấu.

2. Bản mã có hình thù phức tạp (theo bản vẽ)

Loại này đòi hỏi các kỹ sư thiết kế phải gửi file autocar hoặc các phần mềm chuyên dụng để đưa vào máy tự động CNC cắt theo yêu cầu. Ngoài ra, nếu không có bản vẽ chúng tôi sẽ hổ trợ lên bản vẽ chi tiết cho khách hàng. Thông thường sản phẩm này sẽ có chi phí cao hơn các loại bình thường khoảng vài vài chục đồng trên mỗi kilogam.

- Bản mã hình tròn, bầu dục, hoặc theo hình thù yêu cầu thường được sử dụng cho các kết cấu phụ trợ dạng ống, lan can, cầu thang, chân trụ trang trí nội thất....

3. Bản mã chấn định hình

Loại này thường yêu cầu độ chính xác cao, bởi kết hợp hai giai đoạn phức tạp là cắt phôi thép sau đó chấn gập theo kích thước bản vẽ. Đòi hỏi kỹ năng của thợ khi sử dụng máy thủy lực và độ chính xác cao nhất khi sử dụng máy chấn tự động CNC (không yêu cầu kỹ thuật của người thợ cao, chỉ cần biết vận hành máy theo đúng thông số lập trình).

- Bản mã chấn hình chữ L, Chữ U được dập theo một góc nhất định thường là 90 độ hoặc 45 độ hoặc theo hai mặt phẳng phẳng khác theo yêu cầu.

- Bản mã sườn tăng cứng : Là loại bản mã phẳng nhưng được gia cố hàn thêm các tấm thép nhỏ để tăng khả năng chịu lực kháng uốn ngay các vị trí chịu tải trọng cực lớn.

4. Bản mã theo cấu tạo bề mặt

Thông thường các loại bề mặt bản mã thép sẽ được mài khi sử dụng các phương pháp cắt còn ba dớ hoặc gia công đột lỗ bề mặt. Ngoài ra, còn có các phương pháp tăng cường bảo vệ như mạ kẽm, nhúng nóng hoặc sơn tĩnh điện, sơn chống gỉ.

- Bản mã đột lỗ : Bao gồm hình dạng tròn, vuông, oval để bắt siết bulong đối với các liên kết di động.

- Bản mã trơn : Sử dụng trong các mối liên kết cố định bằng  liên kết hàn.

- Bản mã mạ kẽm hoặc nhúng nóng : Là một trong những loại được sử dụng trong các môi trường có tính ăn mòn thấp hoặc cao. Nếu trong nhà thì có thể sử dụng mạ điện phân còn lại nếu làm việc ngoài trời nắng mưa, gần biển thì sử dụng bản mã mạ kẽm nhúng nóng. Sản phẩm thép bản mã được phủ lên bề mặt bằng một lớp kẽm nguyên chất (Zn+) giúp chống lại sự ăn mòn oxy hóa hiệu quả lên đến 10 năm.

Các phương pháp gia công thép bản mã

HIện nay, có rất nhiều máy móc thiết bị hiện đại chuyên dụng cho việc gia công cắt, chấn, dập lỗ bản mã. Không dừng lại ở việc thủ công bằng sức lao động, đã dần chuyển sang các máy tự động hóa bao gồm có các công tác đơn giản như hàn, uốn, cắt....-> cho ra độ chính xác cực cao tuyệt đối, đặc biệt là các lỗ bắt bulong nhỏ hoặc gập định hình. Ở Steelvina chúng tôi hiện nay đang áp dụng các máy như cắt, hàn, dập tự động 100%, giảm chi phí lao động và tăng được thời gian làm hàng cho chủ đầu tư.

1. Cắt bản mã bằng tia laser CNC

Là cách sử dụng chùm tia sáng laser hội tụ một điểm năng lượng để làm nóng chảy bề giúp cắt bề mặt thép tấm ra thành những tấm nhỏ. Phương pháp này cho độ chính xác cao, đường cắt đẹp và không cần mài lại đường cắt, có thể cắt được những hình thù cực kỳ chi tiết với kích thước nhỏ. Nhược điểm là chi phí đầu tư vận hành máy móc đắt đỏ, hạn chế với những độ dày thép thường là dưới 30mm.

2. Cắt bản mã bằng tia plasma CNC (thông dụng nhất)

Sử dụng nhiệt độ của dòng plasma để làm nóng chảy và thổi bay sắt thép ra khỏi rãnh cắt.

- Ưu điểm : Tốc độ cắt cực nhanh tạo nên năng suất cao. Có thể cắt tấm thép dày lên đến 50mm tùy vào công suất nguồn của máy. Giá thành đầu tư và vận hành rẻ hơn laser, đảm bảo độ chính xác cho các kết cấu với dung sai 0.5mm.

- Hạn chế : Bề mặt đường cắt hơi vát nhẹ, không được vuông góc hoàn toàn, bề mặt cắt có thể dính xỉ và cần được vệ sinh làm sạch sau khi cắt.

3. Cắt bản mã bằng khí oxy - gas

Có tên gọi gần gủi và phổ thông hơn là cắt gió đá. Sử dụng phương pháp truyền thống bằng phản ứng oxy hóa kim loại ở nhiệt độ cao của ngọn lửa oxy-gas.

- Ưu điểm : Khả năng cắt được những tấm thép dày lên đến 200mm hoặc lớn hơn. Với độ dày lớn như thế khó có một máy cắt nào có thể cắt với chi phí cực rẻ.

- Nhược điểm : Tốc độ cắt chậm, phụ thuộc vào tay nghề của người thợ, rãnh cắt rộng, lượng biến dạng nhiệt lớn có thể làm cong vênh tấm thép. Nói chung là bề mặt không thẩm mỹ, đường cắt ba dớ nhiều.

4. Đột lỗ bản mã 

Sử dụng máy thủy lực hoặc máy đột tự động di chuyển để tạo lỗ theo kích thước bản mã yêu cầu của lỗ bulong.

- Ưu điểm: Nếu sản xuất số lươgnj nhiều các kích thước giống nhau thì sử dụng máy đột dập CNC đơn giản, lỗ đột có độ chính xác cao, đồng nhất.

- Nhược điểm : Chỉ được áp dụng cho thép có độ dày vừa phải thường dưới 16mm. Chi phí đầu tư ban đầu khá tốn kém.

5. Cắt bản mã bằng tia nước (Waterifet)

Sử dụng tia nước áp suất cực cao trộn lẫn hạt mài (cát thạch anh) để mài mòn vật liệu.

- Ưu điểm : Không sinh ra nhiệt, không biến dạng vật liệu hoặc làm thay đổi tính chất cơ lý tính của bản mã tại những mép cắt, đường cắt siêu mịn và cắt được những tấm dày

- Nhược điểm : Chi phí vận hành rất cao và tốc độ cắt chậm hơn nhiều so với plasma hay laser.

Vậy nên chọn phương pháp gia công bản mã nào tối ưu nhất ? 

Việc lựa chọn này không có câu trả lời chuẩn xác nhất, mà thường sẽ phù thuộc vào từng đơn hàng kích thước độ dày cụ thể hoặc theo yêu cầu của dự án công trình.

- Phụ thuộc vào độ dày bản mã : Nếu dưới 6mm thì nên chọn cắt laser, còn từ 6mm - 25mm thì cắt plasma. Còn độ dày trên 30mm nên chọn cắt gió đá.

- Dựa vào mục đích sử dụng như làm nhà thép tiền chế, chân cột thì cắt bằng plasma để đủ độ chính xác để lắp đặt bulong sau này. Còn đối với các chi tiết máy, bánh răng, hoặc đồ dùng trang trí nên cắt laser cho đường cắt mịn màng đẹp. Đối với bản mã cọc, tấm đệm đơn giản thì có thể cắt oxy gas để tiết kiệm chi phí tối đa các chi tiết này không yêu cầu độ chính xác cao đến từng milimet.

Lời khuyên thực tế : Nếu sử dụng bản mã cho các dự án dân dụng hoặc công nghiệp thì sẽ dùng phương pháp gia công cắt bằng plasma CNC để tối ưu chi phí. Thông thường khoảng hơn 70 phần trăm thị trường sẽ sử dụng phương pháp này để đảm bảo các lỗ bắt bulong đồng tâm, vừa có giá thành hợp lý.

Tiêu chuẩn về thiết kế thép bản mã

Thép bản mã được thiết kế phải tuân thủ theo các tiêu chuẩn về kỹ thuật như ASTM, TCVN, Eurocode và được các kỹ sư kết cấu tính toán chính xác dựa vào các thông số : 

• Lực cắt, momen, lực kéo tại vị trí mối nối
• Kích thước và số lượng bu lông sử dụng (bao gồm đường kính và các khoảng cách giữa các lỗ)
• Độ dày của các phụ kiện được liên kết
• Định vị lỗ bu lông đảm bảo đúng quy trình lắp đặt và mối nối phải phát huy tối đa các điều kiện về khả năng chịu lực.

Công dụng chính

Mục đích chính của bản mã là làm chi tiết trung gian giữa các cấu kiện chịu lực như cột, dầm, thanh giàn lại với nhau. Việc liên kết có thể thực hiện qua bu lông được siết vào các lỗ được khoan sẳn hoặc bằng phương pháp hàn cố định.

• Liên kết cột và dầm : Thép bản mã là thành phần trung gian kết nối âm thầm và tăng cường khả năng kết nối cho cột và dầm trong nhà xưởng, nhà cao tầng, hoặc cầu trình cầu. Giúp truyền tải lực hiệu quả giữa các cấu kiện này, tăng cường độ cứng và ổn định cho toàn bộ kết cấu.
• Làm đầu cọc bê tông : Loại này có hình hộp vuông thường gọi là bản mã đầu cọc được hàn vào đầu cọc bê tông để nối hai đoạn cọc với nhau khi ép cọc xuống đất, đảm bảo cọc được cố định chắc chắn và tăng cường khả năng chịu lực.
• Sử dụng để gia cố các vị trí còn yếu như khớp nối, vị trí uốn cong và chống biến dạng.
• Sử dụng để cố định đinh tán, bu lông, ốc vít tại những mối nối.

Một sô loại kích thước thép bản mã thông dụng

Bản mã thông thường hay sử dụng thường dựa vào các kết cấu thép như dầm, cột, thanh giằng hay làm. Vì thế nên có một số quy cách, độ dày chuyên để phục vụ cho các mục đích ấy bao gồm : 

Xét về độ dày :

• Bản mã dày 3mm - 5mm  : Đa số được gia cố nhẹ, sử dụng trong các thanh giằng nhỏ, bản mã liên kết chịu lực
• Bản mã dày 6mm - 10mm : Sử dụng làm bản mã đầu cọc đường kính nhỏ, liên kết dầm phụ
• Bản mã dày 12mm - 16mm : Thông dụng nhất cho các liên kết dầm, cột chính của nhà xưởng
• Bản mã dày 18 - 25mm : Bản mã chân cột thép, sử dụng trong các công trình cầu thép.
• Bản mã dày 30 -50mm : Sử dụng trong các chân cột của các nhà xưởng có nhịp lớn, khung máy công nghiệp nặng.

Xét về kích thước dài x rộng : 

Về kích thước bao gồm sử dụng cho bản mã chân cột, bản mã liên kết dầm cột, nút giàn, bản mã đầu cọc.

• Bản mã 150x200
• Bản mã 200x200
• Bản mã 200x300
• Bản mã 300x400
• Bản mã 300x300 (Sử dụng cho đầu cọc bê tông)
• Bản mã 400x400 
• Bản mã 500x500
• Bản mã 600x600
• Bản mã 800x800 ( cho cột chịu lực lớn)

Cách tính giá thành thép bản mã

Đơn giá thép bản mã = Giá thép tấm nguyên liệu + chi phí gia công

Trong đó 

• Đơn giá thép bản mã đơn vị tính là vnd/kg
• Gía nguyên liệu thép tấm bao gồm hàng thông thường hoặc thép cường độ cao, nếu sử dụng thép inox sẽ rất cao
• Chi phí gia công bao gồm cắt, đột lỗ, khoan, sơn chống gỉ hoặc mạ kẽm nhúng nóng...

Thông thường đối với mặt hàng này cần nắm rõ chi tiết các nhu cầu để nhà cung cấp có thể nắm rõ mục đích và từ đó đưa ra bảng giá chi tiết nhất. Giúp tiết kiệm thời gian cho cả 2 bên và được tư vấn kỹ lưỡng về các lỗi khó khăn trong quá trình làm sản phẩm.

Bảng giá thép bản mã cập nhật tháng 1 năm 2026

 Cũng giống như các loại sản phẩm thép khác mà Steelvina gia công sản xuất. Thép bản mã đơn giá có đơn vị tính là kilogam. Mà ở đây barem trọng lượng được quy định theo nhà máy. Thông thường đơn giá thường hay có biên độ bởi phụ thuộc vào nhiều thông số như mác thép, bề mặt gia công bảo vệ, nguồn cung của thị trường thép thế giới. Bởi mặt hàng này chúng ta chưa chủ động nguồn cung và chủ yếu là được nhập khẩu ở các nước Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga...

 Chú ý : 

• Đơn giá đã bao gồm vat, chưa bao gồm vận chuyển
• Cam kết đầy đủ chứng chỉ chất lượng và nguồn góc xuất xứ

Nên đặt hàng thép bản mã ở đâu sản xuất giá rẻ tại TpHcm ?

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều nhà máy đơn vị gia công sản xuất thép bản mã. Không riêng gì Steelvina, chúng tôi tự hào là đơn vị chuyên nhập khẩu thép tấm các loại, cam kết hàng chính hãng nhà máy chưa qua sử dụng. Đầy đủ các mã hàng, độ dày, mác thép, hổ trợ vận chuyển nếu khách hàng ở các tỉnh thành trên toàn quốc. Dưới đây là những cam kết của chúng tôi : 

• Nhập trực tiếp nên giá thành cạnh tranh
• Cam kết hổ trợ lên bản vẽ chi tiết nhất về thông số gia công
• Sản xuất thép bản mã sử dụng máy móc hiện đại, tự động hóa cao
• Đảm bảo đúng tiến độ dự án công trình yêu cầu
• Cung cấp đầy đủ CO, CQ, hợp chuẩn, hơp quy 
• Đơn vị tính giá của thép bản mã tính theo kilogam, do nhà máy ban hành
• Hổ trợ tư vấn, xử lý đơn hàng nhanh chóng, tiết kiệm thời gian, chuyên nghiệp

Khách hàng có nhu cầu gia công sản xuất thép bản mã các loại, mọi chi tiết tìm hiểu về giá cả cũng như tham khảo quy trình sản xuất bên Steelvina mọi chi tiết xin gọi điện qua số máy hotline của chúng tôi để được hổ trợ tốt nhất. Xin cảm ơn.